સાવધાન: શું તમને પણ પોલીસ કે CBI ના નામે વીડિયો કોલ આવ્યો છે? ચેતજો! આ છે નવું 'ડિજિટલ અરેસ્ટ' કૌભાંડ

Report: Nitesh Samtani,

તમે આટલું તો સાંભળ્યું જ હશે: કોઈને ફોન આવે છે, સામેવાળી વ્યક્તિ પોલીસ કે CBI ઓફિસર બનીને વાત કરે છે અને કહે છે – "તમારા પાર્સલમાં ડ્રગ્સ પકડાયું છે" અથવા "તમારું આધાર કાર્ડ મની લોન્ડરિંગમાં વપરાયું છે." અને પછી શરૂ થાય છે 'ડિજિટલ અરેસ્ટ' (Digital Arrest) નો ખેલ.

આજે આપણે આ વિશેષ અહેવાલમાં જાણીશું કે આ સ્કેમ શું છે અને કાયદો આ વિશે શું કહે છે.

શું છે 'ડિજિટલ અરેસ્ટ'? સાયબર ગઠિયાઓ તમને સ્કાઈપ (Skype) કે વોટ્સએપ પર વીડિયો કોલ કરે છે. વીડિયોમાં પાછળ પોલીસ સ્ટેશન જેવું બેકગ્રાઉન્ડ હોય છે અને સામેવાળી વ્યક્તિ વર્દીમાં હોય છે. તેઓ તમને ડરાવે છે કે "તમે ગુનો કર્યો છે, હવે તમારે કેમેરા સામે જ બેસી રહેવું પડશે, હલતા નહીં." આને તેઓ 'ડિજિટલ અરેસ્ટ' કહે છે. ગભરાયેલો માણસ ધરપકડના ડરથી લાખો રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરી દે છે.

કાયદો શું કહે છે? (તમારા અધિકારો જાણો) એક જાગૃત નાગરિક અને કાયદાના જાણકાર તરીકે તમારે આટલું જાણવું જરૂરી છે:

1. ભારતીય કાયદામાં 'ડિજિટલ અરેસ્ટ' જેવો કોઈ શબ્દ જ નથી. પોલીસ ક્યારેય વીડિયો કોલ પર ધરપકડ કરતી નથી.

2. CBI, ED, ક્રાઈમ બ્રાન્ચ કે પોલીસ ક્યારેય વોટ્સએપ કે સ્કાઈપ પર કોલ કરીને પૈસા માંગતી નથી.

3. જો કોઈ તમને એમ કહે કે "તમારો કેસ પતાવવા પૈસા આપો", તો સમજી લેવું કે આ ફ્રોડ છે.

આવો ફોન આવે તો શું કરવું?

• ગભરાશો નહીં: સૌથી પહેલા મગજ શાંત રાખો.

• કોલ કટ કરો: તરત જ ફોન કાપી નાખો. તેમની સાથે વાત લંબાવશો નહીં.

• વીડિયો રેકોર્ડ: જો શક્ય હોય તો સ્ક્રીનશોટ લો અથવા સ્ક્રીન રેકોર્ડિંગ કરો.

• રિપોર્ટ કરો: તરત જ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર કોલ કરો અથવા cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો.

ખાસ યાદ રાખો: તમારો કોઈ પણ 'OTP' કે બેંક ડિટેલ્સ ફોન પર કોઈને આપશો નહીં. ભલે સામે ગમે તેવો મોટો અધિકારી હોવાનો દાવો કરવામાં આવે.

જાગૃત બનો, સુરક્ષિત રહો. આ માહિતી તમારા પરિવાર અને મિત્રો સાથે શેર કરો, જેથી કોઈ નિર્દોષ વ્યક્તિ આ જાળમાં ફસાતા બચી જાય.

(ડિસ્ક્લેમર: આ આર્ટિકલનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર લોકજાગૃતિ અને સામાન્ય માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. આને કાયદાકીય સલાહ તરીકે લેવી નહીં. કોઈપણ સાયબર ફ્રોડ કે ગુનાના કિસ્સામાં તમારે તાત્કાલિક નજીકના પોલીસ સ્ટેશન અથવા સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન ૧૯૩૦ પર સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે.)